اطلس اقتصادی ایران

اطلس اقتصادی جهان چیست؟ بانک جهانی سالیانه در اولین روز شروع سال میلادی، بر اساس مقدار خالص درآمد ملی سرانه هر کشور، با هدف استفاده از سطح خالص در آمد ملی سرانه کشورها، اقتصاد جهان را به چهار گروه درآمدی تقسیم و طبقه بندی می کند:

• کشورهای دارای درآمد کم
• کشورهای دارای درآمد کمتر از متوسط
• کشورهای دارای درآمد بیشتر از متوسط
• کشورهای دارای درآمد بالا

بانک جهانی به عنوان شاخصی از ظرفیت هر اقتصاد برای مقایسۀ سطح توسعۀ اقتصادهای مختلف طی زمان، از اواخر دهۀ 1980 میلادی آغاز یافته و همچنان ادامه دارد. در سال 1987، 30درصد از کشورهای مورد بررسی در گروه کشورهای کم‌درآمد و تنها 25درصد در ردۀ پردرآمدها قرار داشتند در حالی که در سال 2023، 12درصد کشورها کم‌درآمد محسوب شده و 40درصد کشورها در ردۀ کشورهای با درآمد بالا قرار گرفته‌اند.

تغییرات مهم اطلس اقتصادی جهانی

در طی سال ها در اطلس درآمدی کشورها تغییرات بسیاری اتفاق افتاده است که در این بخش به برخی از این تغییرات می پردازیم:

جنوب آسیا: در سال 1987 تمام کشورهای جنوب آسیا به عنوان کشورهای کم درآمد معرفی شده بودند و در سال 2023 تنها 13درصد این کشورها کم درآمد باقی مانده اند.

خاورمیانه و شمال آفریقا: در سال 1987، هیچ کشوری از خاورمیانه و شمال آفریقا در گروه کشورهای کم‌درآمد طبقه‌بندی نشده بود، اما در سال 2023، 10درصد کشورهای این منطقه با پسرفت نسبت به گذشته، جزو کشورهای کم‌درآمد قرار گرفته‌اند.

اروپا و آسیای مرکزی: در سال 1987، 71درصد از کشورهای اروپا و آسیای مرکزی درآمد بالا داشته‌اند که با اندکی کاهش، در سال 2023 به 69درصد تنزل یافته است.

آمریکا: آمریکای لاتین و کارائیب، در ردیف کشورهای پردرآمد، از 9 درصد در سال 1987 به 44 درصد در سال 2023 افزایش یافته که نشان بهبود اوضاع اقتصادی آن‌ها دارد.

ایران: اقتصاد ایران در سال 2023 رشدی پنج درصدی را تجربه کرده که عمدتاً حاصل رشد صادرات نفتی و حمایت از تولید ملی بوده است. گرچه تولید ناخالص داخلی ایران جهش اسمی 39/5 درصدی را در این سال تجربه کرده، اما با لحاظ کاهش ارزش ریال ایران، در نهایت سطح خالص درآمد سرانۀ ایرانیان 17/6 درصد رشد یافته و جایگاه ایران را از جمع کشورهای دارای درآمد پایین‌تر از متوسط، به ردۀ کشورهای دارای درآمد بالاتر از متوسط ارتقا داده است.
تولید ناخالص داخلی یا GDP، مجموع ارزش کالاها و خدمات نهایی تولید شده طی یک دوره مشخص (یک سال) در داخل مرزهای یک کشور را اندازه‌گیری می‌کند. GDP به عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های اقتصادی، نمایانگر قدرت اقتصادی و سطح فعالیت اقتصادی در یک کشور است.

نمایش کلی اطلس اقتصادی جهانی ایران

کشورهای جهان محصولاتی را که نیاز دارند تولید نمی کنند بلکه محصولاتی را تولید می کنند که قادر به تولید آن هستند و این همان تجارت جهانی است که هر کشوری به تنهایی قادر به تامین نیازهای خود نمی باشد و نمی تواند بصورت مستقل تمامی محصولات داخل مرزهای خود را تولید کند و بگونه ای با جهان بیرون ارتباط تجاری نداشته باشد.

سطح دانش حوزه های مختلف علمی، اقلیمی، فرهنگی، موقعیت جغرافیایی و ... در هر کشور متفاوت می باشد و همین تنوع باعث شده تا برخی کشورها مسیر پیشرفت اقتصادی را سریعتر طی کنند. با اطلس پیچیدگی اقتصادی جهان به ببرسی علمی و آماری دقیق شاخص اقتصاد جهانی کشورها سنجیده می شود و تخمینی نزدیک به واقعیت برای رشد اقتصادی آن کشور اعلام می گردد که دولمتردان و بخش خصوصی هر کشور بتواند با برنامه ریزی درست و شکوفایی اقتصاد خود نقشه راه اقتصادی مناسب تری را برای خود ایجاد کند. در نقشه اطلس جاقتصاد جهانی می توانید جداول و فرمول ها را بررسی کرده و بدانید در چه زمینه هایی می توانید سرمایه گذاری کنید و یا چه محصول و خدماتی را به کار بگیرید.

به عنوان مثال: مقایسه سال های 1962 الی 2016 نشان از پیچیدگی محصول و فاصله محصولاتی است که ایران نمی تواند تولید کند و با محصولات و سبد صادراتی فاصله ایجاد شده است.

دلایل نیاز به اطلس اقتصادی جهان:

درک بهتر اقتصاد جهانی: با استفاده از اطلس اقتصادی، می‌توانیم به طور کلی و جزئی، وضعیت اقتصادی کشورها و مناطق مختلف را بررسی کنیم و روندهای اقتصادی را تحلیل کنیم.

• تسهیل تصمیم‌گیری: این اطلس، برای سیاست‌گذاران، سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی، یک ابزار ارزشمند برای تصمیم‌گیری است. آن‌ها می‌توانند با استفاده از اطلاعات موجود در اطلس، بهترین تصمیمات را در مورد سرمایه‌گذاری، تجارت و تولید اتخاذ کنند.
• شناسایی فرصت‌ها و چالش‌ها: اطلس اقتصادی، فرصت‌های سرمایه‌گذاری و چالش‌های موجود در اقتصاد جهانی را مشخص می‌کند و به این ترتیب، به تصمیم‌گیران کمک می‌کند تا از فرصت‌ها بهره‌برداری کرده و از چالش‌ها اجتناب کنند.

اطلاعات موجود در اطلس اقتصادی جهان:

• شاخص‌های کلان اقتصادی: تولید ناخالص داخلی (GDP)، نرخ بیکاری، تورم، نرخ رشد اقتصادی و…
• ساختار اقتصادی: سهم بخش‌های مختلف اقتصاد (صنعت، کشاورزی، خدمات) در تولید ناخالص داخلی
• تجارت خارجی: صادرات، واردات، شرکای تجاری اصلی
• سرمایه‌گذاری: سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، سرمایه‌گذاری داخلی
• وضعیت مالی: بدهی عمومی، بدهی خصوصی، وضعیت بانک‌ها
• شاخص‌های توسعه انسانی: امید به زندگی، سطح سواد، درآمد سرانه
• نقشه‌های اقتصادی: نشان‌دهنده توزیع فعالیت‌های اقتصادی در سطح جهان

کاربردهای اطلس اقتصادی جهان:

• تحلیلگران اقتصادی: برای پیش‌بینی روندهای اقتصادی و ارزیابی ریسک‌های سرمایه‌گذاری
• سرمایه‌گذاران: برای شناسایی بازارهای نوظهور و فرصت‌های سرمایه‌گذاری
• سیاست‌گذاران: برای تدوین سیاست‌های اقتصادی مناسب
• دانشجویان و محققان: برای مطالعه و تحقیق در زمینه اقتصاد بین‌الملل

در کل، اطلس اقتصادی جهان یک ابزار قدرتمند برای درک بهتر اقتصاد جهانی و تصمیم‌گیری‌های اقتصادی است.

نکات مهم:

• اطلس‌های اقتصادی مختلف، اطلاعات متفاوتی را ارائه می‌دهند.
• برای تحلیل دقیق، باید به چندین منبع اطلس اقتصادی مراجعه کرد.
• اطلاعات موجود در اطلس‌ها، به طور مداوم به روز می‌شوند.