تامین اطلاعات و تحلیل های زنجیره ارزش صنعت نفت و گاز

مطالعات زنجیره ارزش نفت و گاز، به عنوان مهم ترین منبع تامین انرژی روزمره بشر، نقش مهمی در سیاست و روابط کشورها دارد. کشورهای جهان از نظر برخورداری از ذخایر نفت و گاز در دو دسته کشورهایی با بهره کمتر از ذخایر و مصرف بیشتر و کشور هایی با بهره بالا و مصرف کمتر دسته بندی می شوند. عدم تناسب میان منابع و میزان مصرف، کشورهای کم بهره و پر مصرف را به کشور های دارای منابع عظیم نفت و گاز وابسته و روابط تجاری را برجسته می سازد. ایران در رتبه دوم بزرگترین دارنده منابع گاز جهان و سومین دارنده منابع نفت جهان، فعالیت گسترده ای در صنعت پالایش و تبدیل نفت خام به فرآورده هایی با ارزش بالاتر از گازوئیل، قیر، نفت سفید و ... دارد.

نفت و گاز	پتروشیمی	صنایع تکمیلی	کاتالیست

 ( گروه تخصصی نفت و گاز ایران ) 

 پالایشگاه های نفت خام ایران، با ظرفیت روزانه 2.3 میلیون بشکه نفت خام، خوراک خود را از میادین نفتی واقع در جنوب و جنوب غرب کشور تامین می کند. ایران در حال حاضر دارای 10 پالایشگاه نفت فعال با میانگین 47 سال استهلاک و ضریب پیچیدگی نلسون 4.5 است که نسبت به میانگین جهانی 10، بسیار پایین است. هرچه این ضریب بالاتر باشد، پالایشگاه پیشرفته تر و قادر به تولید محصولات متنوع تر و با ارزش افزوده بالاتر است. پالایشگاه شازند در ایران دارای بالاترین ضریب و پالایشگاه کرمانشاه دارای کمترین ضریب و بهره وری است.

 پالایشگاه آبادان (AORC)

 پالایشگاه اصفهان (EORC)

 پالایشگاه بندرعباس (BORC)

 پالایشگاه تبریز (TZORC)

 پالایشگاه شازند اراک (IKORC)

 پالایشگاه شیراز (SORC)

 پالایشگاه کرمانشاه (KORC)

 پالایشگاه لاوان (LORC)

 پالایشگاه تهران (TORC)

 پالایشگاه ستاره خلیج فارس (PGSOC)

 پالایشگاه های گاز ایران، پالایشگاه های گاز ایران و تاسیسات صنعتی جهت فرآوری و تبدیل هیدروکربن های گازی سبک و سنگین استخراج شده به همراه نفت از میادین نفتی تاسیس می شوند. گازهای استخراج شده از عمق زمین، ترکیبی از هیدروکربن های سبک و سنگین و ناخالصی های دیگر هستند که بسته به نوع خشک یا تر بودن گاز، برای پالایش و تولید محصول نهایی باید از فرایند های مختلفی عبور کنند. در حال حاضر ایران دارای 25 پالایشگاه گاز فعال است که 7 پالایشگاه از این تعداد تحت نظر شرکت ملی گاز و 13 پالایشگاه دیگر به مجتمع گاز پارس جنوبی مرتبط هستند.

 پالایشگاه فجر جم ( FJGRC )

 مجتمع گاز پارس جنوبی ( SPGC )

 پالایشگاه شهید هاشمی­ نژاد ( خانگیران )

 پالایشگاه بیدبلند ( 1 -2 )

 پالایشگاه مسجد سلیمان

 پالایشگاه سرخون و قشم ( SQGC )

 پالایشگاه ایلام (IGTC )

 پالایشگاه پارسیان ( 1 -2 )

 فرآورده های هیدرو کربوری یا همان فرآورده های نفتی به مواد و ترکیباتی اطلاق می شود که از مولکول های هیدروکربن (هیدروژن + کربن ) ساخته می شوند. این فرآورده ها از نفت خام و گاز طبیعی بدست می آیند. نفت خام و میعانات گازی استخراج شده از میادین نفتی جهت فرآوری و پالایش از طرق خطوط لوله و عبور از فرایند های نمک زدایی، برج تقطیر، تصفیه و شکست هیدروژنی و ... در پالایشگاه به پایانه های صادراتی منتقل می شود. نیمی از نفت خام و فرآورده های حاصل از آن صرف انرژی مورد نیاز کشور و نیم دیگر آن به کشور های دیگر صادر می گردد. بزرگترین واردکنندگان و مصرف کنندگان فرآورده های نفتی در دنیا به ترتیب آسیا، اقیانوسیه، آمریکای شمالی و اروپا هستند که تنها قادر به تامین 38 درصد از منابع مورد نیاز خود هستند.

 ( گروه تخصصی صنعت پتروشیمی ) 

صنعت پتروشیمی ایران در اواخر دهه 1330 و با تاسیس بنگاه شیمیایی توسط وزارت اقتصاد شکل گرفت. پتروشیمی شیراز، اولین پتروشیمی کشور به منظور تولید کود شیمیایی در سال 1343 ( 61 سال پیش ) به بهره برداری رسید. سپس برای توسعه و مدیریت بهتر این صنعت، شرکت ملی صنایع پتروشیمی، به پیشنهاد وزارت اقتصاد، تحت مالکیت  شرکت نفت و دولت تاسیس شد. در مرحله بعد، تا سال 1356 پتروشیمی رازی، پتروشیمی آبادان، پتروشیمی کربن اهواز، پتروشیمی خارک، پتروشیمی فارابی و بندر امام تاسیس شدند. با شروع انقلاب اسلامی ایران و در پی آن، آغاز جنگ تحمیلی، تولید محصولات پتروشیمی و پالایشگاه ها به حداقل رسید و عملیات تکمیل ساخت موقف یا با کاهش سرعت پیشرفت مواجه شد.

پایان جنگ هشت سال ایران و عراق، فرصتی بزرگ برای اجرای برنامه سه مرحله ای دولت درصنعت پتروشیمی بود. در برنامه 5 ساله اول، احیا و بازسازی صنعت پتروشیمی قرار داشت. با اجرای موفق آمیز مرحله اول، برنامه 5 ساله دوم، با توسعه واحدها و افزایش تولید آغاز شد و به مرحله ثبات و استاندارد جهانی رسید. امروزه، صنعت پتروشیمی ایران با 51 مجتمع تولید و ظرفیت تولید سالانه 56 میلیون تن محصولات پتروشیمی از جایگاه ویژه ای در خاورمیانه و جهان برخوردار است. شرکت های پتروشیمی بزرگ جهان با در نظر گرفتن عوامل تاثیر گذاری همچون اقتصاد مقیاس، اقتصاد تنوع، توسعه تکلونوژی، قیمت نفت خام و ... برای افزایش سود و تولید پایدار با کشورهای دارای منابع همکاری می کنند.

برای مشاهده گزارش عملکرد سالانه پتروشیمی ها کلیک نمائید.

مشاهده لیست کامل پتروشیمی های ایران

واحدهای تولیدی صنعت پتروشیمی:

زنجیره ارزش الفین ها ( اتیلن، الفین های سبک، پروپیلن، بوتادین، بوتیلن )

زنجیره ارزش گاز سنتز ( متانول، آمونیاک و ... )

زنجیره ارزش آروماتیک ها ( بنزن، تولوئن، زایلن ها و ... )

منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ایران، در محدوده ای به مساحت تقریبی 2850 هکتار، در سال 1376 ( 28 سال پیش ) در جنوب غرب ایران با هدف توسعه صنعت پتروشیمی و صنایع وابسته با برخورداری از تسهیلات قانونی و حمایت دولت برای صنایع، دسترسی به فناوری های مدرن صنعت پتروشیمی، دسترسی به منابع و خوراک اولیه، ایجاد ارزش افزوده محصولات پتروشیمی، کاهش چالش ها و موانع اداری و سایر مزایای اجتماعی و اقتصادی تاسیس شد. این منطقه، با بیش از 21 مجتمع و ظرفیت تولید سالانه 26 میلیون تن حدود 40 درصد از تولید محصولات پتروشیمی را به خود اختصاص داده است و افزون بر تامین نیاز داخلی کشور، به دلیل موقعیت استراتژیک منطقه، از طریق دسترسی به آب های آزاد و راه آهن سراسری به کشور های مختلف جهان صادر می گردد. منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ایران شامل بخش های زیر می باشد :

1. منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس عسلویه
2. منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر
3. منطقه ویژه اقتصادی لاوان
4. منطقه ویژه اقتصادی کشتی سازی خلیج فارس
5. منطقه ویژه اقتصادی انرژی بر پارسیان
6. منطقه آزاد قشم
7. منطقه آزاد چابهار ( مکران )

ویژگی ها و مزایا منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی:

امکان ورود کالا امانی به منطقه ( کالا امانی به کالایی گفته می شود که  از سوی مالک آن، به فرد دیگری برای فروش، واگذاری یا ... به امانت سپرده می شود.)

در صورت استفاده از مواد اولیه در تولید محصولات و انتقال آن به سایر نقاط کشور، کالا داخلی تلقی شده و از هزینه ها و عوارض ورودی کاسته می شود.

ورود و خروج کالا در این منطقه مشمول مقررات تجاری و گمرکی نمی شود. این امر به انجام معاملات سرعت می بخشد.

قوانین مربوط به استخدام، قانون کار، بیمه  و ...  در این منطقه، طبق مصوبات مناطق آزاد تجاری - صنعتی است.

عدم پرداخت عوارض برای فعالیت های تولید یا خدمات در این منطقه